Bạn đang ở trang: Home

Sử dụng thuốc cho trẻ em Featured

sử dụng thuốc cho trẻ em cần an toàn sử dụng thuốc cho trẻ em cần an toàn

 Tương tác thuốc ở cơ thể trẻ em có những nét khác biệt cơ bản với người lớn vì trẻ e đang trong quá trình phát triển, do đó Sử dụng thuốc cho trẻ em có những điểm khác biệt so với Sử dụng thuốc ở người lớn.

Sử dụng thuốc ở trẻ em như thế nào

Trong những năm gần đây, cùng với sự đa dạng của các mặt hàng dược phẩm là sự bùng nổ thông tin qua các phương tiện thông tin, cũng chính vì vậy mà có khá nhiều người tự ý mua thuốc về sử dụng cho trẻ em với suy nghĩ rất đơn giản “trẻ e chính là người lớn thu nhỏ”. Điều đó làm cho tình trạng kháng thuốc, tình trạng dị ứng thuốc thậm chí là ngộ độc thuốc ở trẻ em tăng lên và có những diễn biến phức tạp khó kiểm soát. Vì vậy trong phạm vi bài viết này xin được cung cấp một số thông tin cần lưu tâm trong quá trình dùng thuốc cho trẻ em.

1.      Quá trình hấp thu thuốc ở trẻ em.

       Tương tác thuốc ở cơ thể trẻ em có những nét khác biệt cơ bản với người lớn vì trẻ e đang trong quá trình phát triển, mức độ trưởng thành của các tổ chức cũng chưa hoàn thiện. Sự khác biệt này trước hết thể hiện rất rõ ở quá trình hấp thu thuốc trong cơ thể trẻ. Và càng có sự khác biệt trong các phương thức đưa thuốc vào cơ thể.

     Với đường uống: sẽ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố của đường tiêu hóa như pH dịch tiêu hóa, tốc độ rỗng của dạ dày, nhu động ruột, tình trạng bệnh lý...trong đó đáng chú ý mức độ bài tiết dịch vị và acid HCl ở trẻ em tính theo kg thể trọng thấp hơn rất nhiều so với người lớn, nhất là ở trẻ thiếu tháng và trẻ sơ sinh; mức độ này chỉ đạt được độ tương đương khi trẻ trên hai tuổi; chính vì vậy mức độ ion hóa thuốc ở dạ dày ở trẻ dưới hai tuổi có sự khác biệt rất lớn so với người lớn. Khi đó, việc dùng các thuốc chịu ảnh hưởng bới dịch vị và acid dạ dày ở trẻ em cần có chỉ dẫn đặc biệt, không được dùng cách tính như với người lớn. Ví dụ nếu thiếu acid HCl sẽ làm gia tăng hấp thu penicillin, ampicillin... nên cần giảm liều/ kg so với người lớn, nhưng một số thuốc khác như paracetamol, phenobacbital lại bị chậm hấp thu khi thiếu HCl. Bên cạnh đó có một điều đáng quan tâm khác là tốc độ làm rỗng dạ dày ở trẻ em, nhất là trẻ sơ sinh rất chậm, khoảng 6 – 8 tháng mới đạt được như người lớn, vì vậy phần lớn các thuốc dùng đường uống cho trẻ dưới 8tháng tuổi sẽ hấp thu chậm hơn, do vậy ở lứa tuổi này người ta khuyến cáo  nên dùng đường tiêm tĩnh mạch để thuốc hấp thu tối đa và ổn định hơn.

      Với đường tiêm bắp: hấp thu phụ thuộc vào lưu lượng máu nơi tiêm, mà với trẻ nhỏ cơ bắp chưa phát triển, lưu lượng máu tới cơ vân còn thấp, vì vậy khả năng hấp thu chậm; hơn nữa tiêm bắp cũng gây một điều phiền toái khác là làm trẻ rất đau, vì vậy khuyến cáo là hạn chế dùng cách đưa thuốc này.

       Với đường trực tràng: có ưu điểm trong các trường hợp trẻ bị nôn hoặc các trường hợp khác mà trẻ không uống thuốc được. Hấp thu qua đường trực tràng khá tốt và nhanh, nên cần lưu ý đến tình trạng ngộ độc thuốc có thể sảy ra nếu không tính toán liều cẩn thận.

     Đường hấp thu qua da: với trẻ em cũng hay được dùng, tuy nhiên cần lưu ý, da trẻ e rất mỏng nên khả năng hấp thu qua da rất lớn, nếu da bị tổn thương khả năng hấp thu càng tăng, do đó dễ dẫn đến ngộ độc; ngoài ra da trẻ em rất nhạy cảm nên cần để ý đến các phản ứng kích thích tại chỗ.

     Hấp thu qua niêm mạc hô hấp: ngày nay với các thuốc dạng xịt, khí dung thì phương thức này càng được sử dụng nhiều do niêm mạc hô hấp mỏng, nhiều mạch máu nên khả năng hấp thu thuốc tốt. Tuy nhiên nếu dùng nhiều các thuốc co mạch sẽ làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp.

2.      Chuyển hóa thuốc.

       Cũng như ở người lớn, thuốc chuyển hóa ở gan dưới ảnh hưởng của các enzym. Tuy nhiên với trẻ dưới 1tuổi nhất là trẻ sơ sinh các hệ enzym chưa phát triển đầy đủ nên thuốc bị chuyển hóa chậm ở gan, do vậy cần hết sức thận trọng khi dùng cho trẻ em dưới 1 tuổi các thuốc chuyển hóa theo đường glucuro liên hợp. Bên cạnh đó khi trẻ hơn 1 tuổi ( và thường đến khoảng 9 tuổi ) tốc độ chuyển hóa thuốc lại lớn hơn ở người lớn do vậy một số thuốc như theophylin, carbamazepin khi tính liều mg/ kg cân nặng phải dùng cao hơn ở người lớn.

3.      Thải trừ thuốc.

       Thải trừ thuốc chủ yếu theo đường nước tiểu là đường thải chủ yếu đối với cả người lớn và trẻ em. Nhưng khác với người lớn, ở trẻ sơ sinh cả 3 cơ chế thải trừ theo thận là lọc qua cầu thận, bài tiết qua ống thận và tái hấp thu ở ống thận chỉ bằng khoảng 1/ 3 người lớn.

       Tóm lại tương tác giữa thuốc với cơ thể trẻ em có những nét cơ bản không giống ở người lớn nên không thể coi “ trẻ em là cơ thể người lớn thu nhỏ”. Ở trẻ em nhất là trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh thiếu tháng chức năng gan – thận chưa hoàn chỉnh, một số hệ enzym phát triển chưa hoàn chỉnh, khả năng liên kết thuốc với protein huyết tương giảm... nên khi dùng thuốc cho trẻ e có nguy cơ ngộ độc cao hơn người lớn, cần phải hết sức thận trọng khi tính liều sử dụng. Và tốt nhất bạn không nên tự ý sử dụng thuốc cho trẻ, trước bất cứ trường hợp nào đều nên tham vấn ý kiến của nhân viên y tế để tránh hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

 benhhoctieuhoa.com

Last modified on Thứ sáu, 10 Tháng 4 2020 09:09
Rate this item
(0 votes)

Mẹo vặt cuộc sống

Đọc tiếp

Tư vấn

Bệnh trẻ em