Print this page

Hôn mê gan Featured

Hon me gan do dau Hon me gan do dau

Hôn mê gan là một biến chứng nặng trong các bệnh lý của gan, thường xuất hiện trên nền một bệnh lý gan mạn tính khác mà chức năng gan đã suy giảm. Ngày nay, mặc dù đạt được nhiều tiến bộ trong việc tìm hiểu rõ về cơ chế bệnh sinh, sự ra đời của nhiều thuốc điều trị mới, điều trị bằng ghép gan là tối ưu, song trên thực tế vấn đề điều trị còn gặp rất nhiều khó khăn, tiên lượng bệnh nặng nề, khả năng tử vong cao.

Tại sao lại bị hôn mê gan

Mặc dù, trog những năm gần đây y học đạt được nhiều tiến bộ trong lĩnh vực sinh học phân tử và miễn dịch, nhưng cho đến hiện nay nguyên nhân dẫn đến hôn mê gan vẫn còn quá nhiều giả thiết và tranh cãi.

Đầu tiên người ta nó đến các acid béo chuỗi ngắn được các vi khuẩn đại tràng tổng hợp, chúng có thể qua được hàng rào mạch máu não, nhưng cũng không có sự liên hệ mật thiết giữa nồng độ của nó trong máu và mức độ hôn mê gan.

Một giả thuyết khác lại cho rằng biểu hiện thần kinh trong hôn mê gan và những rối loạn huyết động ở bệnh nhân xơ gan có thể do sự tích lũy các chất dẫn truyền thần kinh giả ở trong thần kinh trung ương và ngoại biên.

Ngoài ra người ta còn nói đến vai trò của GABA, benzodiazepin và thụ thể GABA – benzodiazepin, tuy nhiên vai trò thực sự của các chất này trong hôn mê gan, cho đến nay vẫn chưa đạt được sự thống nhất cao.

Biểu hiện của hôn mê gan như thế nào?

Ngoài những triệu chứng phụ thuộc vào bệnh gan có sẵn trước khi xảy ra hôn mê gan như xơ gan, viêm gan virus, viêm gan nhiễm độc.v.v. Khi biểu hiện hôn mê gan thường chia làm 4 giai đoạn.

Tiền hôn mê gan: các biểu hiện về rối loạn thần kinh còn rất nhẹ nhàng và kín đáo như mất định hướng không gian và thời gian, lơ mơ, ngủ gà, cười nói vô cớ, cáu gắt, nói nhát gừng, chữ viết lúc đầu rõ ràng về sau nhỏ dần, mất nét, khó đọc hoặc nguệch ngoạc.

Hôn mê độ 1: các biểu hiện trên trở nên rõ ràng và nặng nề thêm, triệu chứng nổi bật là rung rũ cánh, hơi thở có thể có mùi aoniac.

Hôn mê độ 2: Hôn mê thật sự với mất nhận thức, cảm giác và vận động.

Hôn mê độ 3: Hôn mê sâu có thể kèm theo các rối loạn sinh thực mất phản xạ và Babinski.

Để chẩn đoán, ngoài dựa vào các biểu hiện lâm sàng trên cần dựa vào các xét nghiệm về chức năng gan, nồng độ amoniac máu và các biểu hiện trên điện não.

Điều trị hôn mê gan như thế nào?

Nhìn chung hôn mê gan là một biến chứng rất nặng, mục đích điều trị là nhằm loại trừ các yếu tố thúc đẩy để ra khỏi giai đoạn cấp, dự phòng tái phát và bảo tồn phần nhu mô còn lại. Các phương thức điều trị hôn mê gan cần dựa vào thể lâm sàng nhất là cấp hay mạn và nhất là phải tìm ra nguyên nhân gây ra.

Chế độ ăn giảm đạm: đây là yếu tố quan trọng, là một biện pháp làm giảm amoniac trong máu. Tùy trường hợp nhưng thường hạn chế trong khoảng 40-80mg/ ngày. Cần chú ý, các protid có nguồn gốc từ sữa ít làm tăng amoniac hơn protid có nguồn gố từ thịt và trứng, các protein thực vật dung nạp tốt hơn protein động vật. Nếu bệnh nhân xơ gan có nhiều đợt hôn mê gan và giữ một chế độ ăn nghèo protein thì nên dùng phối hợp protein động và thực vật.

Một số thuốc thường dùng trong điều trị

Kháng sinh: các kháng sinh thường được sử dụng hiện nay là neomycin và vancomycin. Thuốc có tác dụng tiêu diệt một số chủng vi khuẩn đường ruột có khả năng tổng hợp amoniac từ protid, đó đó góp phần làm giảm lượng amoniac trong máu. Tuy nhiên, cần thận trọng với các tác dụng phụ của neomycin là gây độc cho thận và thính giác.

Lactulose: thuốc có tác dụng làm giảm pH trong lòng đại tràng, giúp khuếch tán amoniac từ máu vào ruột, đồng thời làm giảm tổng hợp amoniac từ các vi khuẩn ruột. Ngoài ra lactulose còn có tác dụng nhuận tràng làm giảm thời gian vi khuẩn ở trong ruột , vì vậy mà lactulose có tác dụng làm giảm amoniac trong máu.

 Hiện nay sự phố hợp lactulose và kháng sinh như neomycin được đặt lên hàng đầu, sự phối hợp này có tác dụng hiệp đồng làm tăng khả năng giảm amoniac máu. Trong trường hợp sự phối hợp này không mang lại hiệu quả thì có thể sử dụng vancomycin, tuy nhiên có nhược điểm là giá thành thuốc đắt.

Bên cạnh đó, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể, bác sỹ sẽ có chỉ định dùng các thuốc tăng thải trừ amoniac qua thận như arginin và ornithin; sử dụng các thuốc có tác dụng đều trị chất dẫn truyền thần kinh giả hoặc dùng các thuốc đối kháng với thụ thể benzodiazepin.

Điều trị phẫu thuật: ghép gan là giải pháp tối ưu nếu có chỉ định và điều kiện kinh tế, trình độ phẫu thuật viên và trang thiết bị cho phép. Trong trường hợp  hôn mê gan xảy ra trên một bệnh nhân đã nối tắt cửa chủ, thì phải phẫu thuật buộc lại chỗ nối, nhưng lúc đó lại làm tăng nguy cơ vỡ các tĩnh mạch thực quản.

Tóm lại, hôn mê gan là một biến chứng nặng nề, với biểu hiện chủ yếu là tình trạng rối loạn ý thức tăng dần kèm theo tình trạng tăng amoniac máu, cơ chế bệnh sinh còn chưa rõ ràng, điều trị còn gặp nhiều khó khăn; do vậy cách tốt nhất là ăn uống và sinh hoạt hợp lý giữ gìn một lá gan khỏe mạnh, điều trị tích cực các bệnh lý về gan để tránh dẫn tới hôn mê gan.

Bên cạnh các dịch vụ khác, Trung tâm tư vấn, nghiên cứu và đào tạo của Tiến sỹ Nguyễn Bạch Đằng (Center for consultation, research and training of Dr. Nguyen Bach Dang - CRTD) còn cung cấp thêm dịch vụ tư vấn khám sức khỏe định kỳ qua điện thoại với số điện thoại hỗ trợ là 0901348669 do Tiến sỹ, Bác sỹ Nguyễn Bạch Đằng trực tiếp tư vấn. Chi tiết các bước xem tại đây.

benhhoctieuhoa.com

Last modified on Thứ ba, 19 Tháng 5 2020 04:01
Rate this item
(0 votes)
Super User

Latest from Super User

Related items